Món nước ngoài trông có vẻ dễ hơn vì nhiều nền ẩm thực có truyền thống chay, nhưng mỗi nền có bẫy riêng mà người Việt không đoán được. Nước dùng Nhật nấu từ cá bào, món Ấn nấu bằng bơ sữa, món Thái nêm mắm tôm. Biết trước thì gọi ở đâu cũng được.
Món Nhật
Dashi là bẫy lớn nhất. Điểm quan trọng nhất.
Nước dùng nấu từ cá bào. Nguyên liệu.
Có trong gần như mọi món nước. Phạm vi.
Súp miso thường có dashi. Ví dụ.
Mì udon và soba cũng vậy. Ví dụ.
Hỏi có dashi chay không. Câu hỏi.
Dashi nấu từ tảo bẹ và nấm. Bản chay.
Cơm cuộn rau thì thường an toàn. Món tốt.
Nhưng kiểm mayonnaise. Lưu ý.
Đậu phụ lạnh là món chắc. Món tốt.
Edamame luộc. Món tốt.
Tempura rau kiểm bột có trứng không. Cần hỏi.
Dashi nấu từ cá bào có trong gần như mọi món nước của Nhật kể cả súp miso. Hỏi xem quán có bản dashi nấu từ tảo bẹ và nấm không, nhiều nơi có sẵn.
Đậu phụ lạnh và edamame luộc là hai món chắc chắn ở mọi quán Nhật. Chúng không dùng nước dùng nên không dính bẫy dashi.
Món Hàn và món Thái
Món Hàn hay có nước dùng cá cơm. Bẫy chính.
Kimchi thường có mắm tôm. Bẫy quan trọng.
Có loại kimchi chay. Tồn tại.
Phải hỏi riêng. Cần làm.
Cơm trộn rau gọi được. Món tốt.
Yêu cầu bỏ trứng và bỏ thịt. Cách gọi.
Kiểm tương ớt có mắm không. Chi tiết.
Món Thái hay nêm nước mắm. Bẫy chính.
Và mắm tôm trong cà ri. Bẫy hai.
Cà ri xanh và đỏ đều có. Phạm vi.
Hỏi có bản chay không. Cách hỏi.
Pad thai thường có trứng và mắm. Cần yêu cầu bỏ.
Kimchi thường được ủ với mắm tôm nên nó không mặc nhiên là món chay. Nhiều quán có kimchi chay nhưng bạn phải hỏi riêng vì họ không nghĩ tới chuyện đó.
Cà ri Thái xanh và đỏ đều thường có mắm tôm trong gói gia vị nền. Hỏi có bản chay không vì nhiều quán có sẵn gói gia vị chay cho khách nước ngoài.
Món Ấn
Ấn Độ có truyền thống chay lâu đời. Thuận lợi.
Thực đơn thường ghi rõ chay hay mặn. Tiện.
Nhưng chay Ấn gồm cả bơ sữa. Bẫy chính.
Ghee là bơ lỏng từ sữa bò. Nguyên liệu phổ biến.
Có trong rất nhiều món. Phạm vi.
Paneer là phô mai. Phải tránh.
Sữa chua trong sốt. Bẫy.
Kem tươi trong cà ri. Bẫy.
Hỏi nấu bằng dầu hay bằng ghee. Câu hỏi chính.
Món đậu lăng thường nấu dầu được. Món tốt.
Bánh chapati không bơ. Chọn đúng loại.
Naan thường có sữa hoặc bơ. Tránh.
Chay trong ẩm thực Ấn gồm cả bơ sữa nên món ghi là chay vẫn có thể đầy ghee và kem. Câu cần hỏi là món này nấu bằng dầu hay bằng ghee.
Món đậu lăng và bánh chapati là hai lựa chọn dễ nhất ở quán Ấn. Đậu lăng thường nấu được bằng dầu và chapati không có bơ trong khi naan thì có.
Món Ý và món Âu
Mì Ý sợi khô thường không trứng. Thuận lợi.
Mì tươi thì có trứng. Phân biệt.
Hỏi mì tươi hay mì khô. Câu hỏi.
Sốt cà chua thường chay. Thuận lợi.
Nhưng kiểm phô mai rắc. Lưu ý.
Sốt kem và sốt bơ thì không. Rõ ràng.
Pizza không phô mai gọi được. Ngày càng phổ biến.
Kiểm đế bánh có sữa không. Chi tiết.
Salad kiểm sốt có trứng không. Bẫy sốt mayonnaise.
Bánh mì Âu thường có bơ sữa. Lưu ý.
Khoai chiên kiểm chiên chung dầu gì. Chi tiết.
Súp rau kiểm nước dùng gà. Bẫy phổ biến.
Hỏi mì tươi hay mì khô ở quán Ý vì mì tươi làm bằng trứng còn mì khô thì thường không. Đó là khác biệt quyết định mà thực đơn không bao giờ ghi.
Súp rau ở quán Âu rất hay nấu bằng nước dùng gà dù trong đó không có miếng thịt nào. Đây là bẫy giống hệt nước dùng xương ở quán Việt.
Cách hỏi khi không cùng ngôn ngữ
Học vài từ khoá. Chuẩn bị.
Không thịt, không cá, không trứng, không sữa. Bốn cụm cần.
Viết sẵn vào điện thoại. Cách tiện.
Đưa màn hình cho phục vụ xem. Cách dùng.
Có thẻ in sẵn nhiều thứ tiếng. Phương án.
In ra mang theo. Không phụ thuộc pin.
Chỉ vào món trên thực đơn rồi hỏi. Cách đơn giản.
Dùng ứng dụng dịch. Phương án.
Nhưng kiểm lại vì dịch hay sai. Cảnh báo.
Chữ chay dịch sai rất hay gặp. Ví dụ.
Liệt kê thứ không ăn thì rõ hơn. Cách tốt hơn.
Cảm ơn dù họ không giúp được. Lịch sự.
Viết sẵn câu liệt kê thứ bạn không ăn bằng tiếng địa phương rồi đưa màn hình cho phục vụ xem. Liệt kê thứ không ăn rõ hơn nhiều so với dùng một chữ chay mà máy dịch thường dịch sai.
In thẻ giấy thay vì chỉ lưu trong điện thoại. Hết pin ở nơi lạ là chuyện thường và tờ giấy thì không hết pin.
Điểm chung của mọi nền ẩm thực là thứ động vật nằm ở nước dùng và ở chất béo chứ không ở miếng thịt. Nhớ hai chỗ đó rồi hỏi về chúng thì bạn gọi được món ở bất cứ quán nào mà không cần thuộc từng nền ẩm thực.
Hỏi bằng câu cụ thể về nguyên liệu thay vì hỏi món này có chay không. Người phục vụ trả lời chính xác được câu hỏi về nước dùng hay về bơ, còn câu hỏi có chay không thì họ đoán theo cách hiểu riêng của họ.
